Czwartek, 29 października, 9:30. W sali domu aukcyjnego DESA Unicum usiadło ponad 100 osób odpowiedzialnych za marketing największych marek na polskim rynku. Tak zaczęła się premiera naszego raportu „Cultural Intelligence. Jak marki uczą się czytać kulturę, zanim zaczną do niej mówić”, przygotowanego przez Zuzannę Śleszyńską (współzałożycielkę i Creative Director Lettly), Monikę Borycką (założycielkę TrendRadar) i Joannę Frotę-Kurkowską (Head of Strategic Research w ZAiKS Lab). Jak żartowała Zuza ze sceny, to w gruncie rzeczy streszczenie ich wspólnej grupy na WhatsAppie „KOCHAM POPKULTURĘ”.
Dlaczego napisaliśmy ten raport
Od 11 lat robimy influencer marketing i przez ten czas role się odwróciły. Kiedyś to my tłumaczyliśmy twórcom, jak mówić o produktach. Dziś to oni uczą marki kultury internetu i tego, jak naprawdę rozmawiać z odbiorcami.
Stawiamy w raporcie odważną tezę: marketing traci zdolność czytania otoczenia kulturowego. Mamy więcej danych, dashboardów i narzędzi niż kiedykolwiek, a mimo to tracimy orientację. Kultura, w której żyją nasi odbiorcy, rozgrywa się w niszach, komentarzach, zamkniętych czatach i ulotnych żartach, czyli tam, gdzie standardowe metryki nie sięgają.
Najlepiej oddaje to zdanie, które otwiera raport: kultura wie pierwsza, internet chwilę później, a marketing dowiaduje się na końcu. Marki zwykle dołączają do rozmowy, kiedy ta się już kończy.
Co jest w raporcie
Na 52 stronach znajdziesz diagnozę zmian w kulturze, nasz model Cultural Intelligence w czterech krokach, 12 case studies z Polski i ze świata, rozmowy z ludźmi z branży kreatywnej, marek i sztuki oraz 5 rad na 2027 rok.

Zmieniły się zasady gry
Raport zaczyna od trzech zmian, przez które stary marketingowy radar przestaje działać:
- Rozpad monokultury. Jedna wspólna narracja rozpadła się na tysiące równoległych obiegów: fandomów, nisz i mikrospołeczności, każda z własnym językiem i bohaterami. Droga do masowego rynku coraz częściej prowadzi przez wiele mniejszych kultur.
- Podażowy szok. Generatywna AI sprawiła, że treści są nieskończone, a dobrem rzadkim stała się uwaga. Trendy przechodzą od niszy do przesytu w kilka dni, więc reagowanie na każdy viral łatwo zamienia markę w kolejny element szumu.
- Marka traci kontrolę. Znaczenie marki powstaje dziś w komentarzach, memach, remiksach i fanowskich interpretacjach. Marka może stworzyć komunikat, ale nie ma już ostatniego słowa.
Stara optyka już nie wystarcza
Marketing przez lata patrzył na to, co duże i policzalne. Żeby złapać kontekst, musi zacząć czytać co innego:
| Zamiast | Patrz na | Dlaczego |
| Trend | Sygnał | Trend mówi, co już urosło. Sygnał podpowiada, co właśnie zaczyna mieć znaczenie. |
| Zasięg | Społeczności | Dotarcie to jeszcze nie przynależność. |
| Demografia | Lore | Wiek i miejsce zamieszkania nie powiedzą, czym ktoś żyje. |
| Social listening | Napięcia | Wiesz, co ludzie mówią, ale nie zawsze dlaczego. |
| Viral | Kontekst | To samo zjawisko w każdym obiegu znaczy co innego. |
Jak minęło „We Let Brands Into Culture”

Premiera raportu: rozmowa z autorkami

Zamiast prezentacji slajd po slajdzie, autorki usiadły do rozmowy. Zuza Śleszyńska, Monika Borycka i Joanna Frota-Kurkowska przeszły przez to, co rozmontowało stary model „one-to-many”, przez cztery kroki frameworku i przez to, gdzie w ogóle szukać sygnałów. Padło pytanie, czy żeby rozumieć kulturę internetu, trzeba być „chronically online”, i odpowiedź, że czasem, żeby zrozumieć internet, trzeba z niego wyjść. Była też mowa o tym, czego w raporcie nie ma: że nikt nie jest omnibusem i każdy, kto ma w firmie „ogarniać kulturę”, potrzebuje sieci ludzi, z którymi może skonsultować swoje obserwacje.
Entertain or Die

Po rozmowie dziewczyn przyszedł czas na praktyków z Londynu. Dan Salkey, współzałożyciel i Chief Strategy Officer agencji Small World, nie zostawił złudzeń: rozrywka to dziś najmocniejszy mnożnik wzrostu dla marek. Twoja reklama nie konkuruje już z produktem z sąsiedniej półki, tylko z Netflixem, MrBeastem i ulubionym podcastem odbiorcy. Kto nie bawi, płaci za uwagę coraz więcej.
The Creator Effectiveness Playbook

Po Danie przyszło pytanie, które zada każdy CFO: dobrze, ale gdzie są liczby? Beth Marchant, Strategy Director w System1, na danych z Effie i System1 pokazała, jak twórcy budują marki i co w ich materiałach naprawdę działa, a co nie bardzo.
Rozmowy w kuluarach

O 12:30 scena opustoszała, a rozmowy przeniosły się do kuluarów. Zapytaliśmy gości, co ich zdaniem najbardziej łączy marki z ludźmi. Odpowiedzi? Przyjemność. Autentyczność. Estetyka. Emocje. Jedna z osób zauważyła, że autentyczność jest dziś „wałkowana na milion sposobów”, a dla każdej społeczności znaczy coś innego. Trudno o lepsze podsumowanie tego, o czym jest raport.
Zdjęcia: Adrian Chmielewski / @k35photo
Pobierz raport
Raport „Cultural Intelligence” jest dostępny bezpłatnie na lettly.com/raport. W środku znajdziesz też mini diagnozę, dzięki której w pięć minut sprawdzisz, na jakim etapie jest Twój zespół.
